Czy warto czytać Biblię?

Czytelnia

Mapa strony

Czy warto czytać tak trudną Księgę...

"Wszelkie Pismo od Boga natchnione jest i pożyteczne do nauczania, do przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości - aby człowiek Boży był doskonały, przysposobiony do każdego dobrego czynu"

(św. Paweł Apostoł, 2 List do Tymoteusza 3,16-17)

Naszym zdaniem Biblia jest księgą bardzo trudną w lekturze. Jest tak trudną przede wszystkim dlatego, że wymaga od człowieka stawania z postawą dziecka wobec Boga. Dla nas osobiście - dla ludzi wychowanych we współczesnej racjonalistycznej kulturze, oglądających potęgę myśli ludzkiej i techniki - przyjęcie takiej postawy jest trudne.

Wydajemy się sobie mądrzy, samowystarczalni, zdolni do rozumienia rzeczywistości. Tymczasem Biblia - jeżeli się ją czyta - wymaga akceptacji nie tylko mądrości Boga, wykraczającej poza naszą zdolność rozumienia (Ps 139,17-18), ale też tego, że to Bóg ma inicjatywę dawania zrozumienia tego, co On sam uzna za warte rozumienia (Jk 1,5).

Mimo tej trudności uważamy, że Biblia jest warta czytania, ponieważ objawia nam prawdę o Bogu, o nas samych i o świecie, jaki nas otacza.

Wierzymy, że warto czytać Biblię, ponieważ:

Lektura Biblii - jeśli akceptujemy wymagania stawiane przez Pismo Święte - kształtuje w nas postawę autentycznej pobożności, czyli postrzegania rzeczywistości po Bożemu, zgodnie z intencjami jej Stwórcy. Taki ogląd rzeczywistości jest dla nas cenną wartością.

Znajomość Pisma ułatwia zrozumienie prawd o Królestwie Bożym; Jezus porównuje tą znajomość do "skarbca", z którego - stawszy się uczniem Królestwa Niebios - można wydobywać nowe i stare rzeczy (Mt 13,52). Dlatego jesteśmy przekonani, że warto poznawać Biblię i nią żyć.

Lekturze Biblii bez wątpienia towarzyszy Boże błogosławieństwo. We wstępie do Księgi Apokalipsy, uchodzącej za niezwykle trudną do zrozumienia (najtrudniejszą w całej Biblii!) - można przeczytać: "Błogosławiony ten, który czyta, i ci którzy słuchają słów proroctwa..." (Ap 1,3). Wydaje nam się, że to właściwa odpowiedź dla tych chrześcijan, którzy nie czytają Biblii - pozbawiają się oni czegoś wspaniałego: błogosławieństwa Bożego...

Rozpoznając łaskę towarzyszącą lekturze Biblii, Kościół Katolicki nie tylko zachęca do poznawania Pisma Świętego, ale też udziela wiernym czytającym Pismo Święte odpustów pod zwykłymi warunkami (m.in. udział w eucharystii i modlitwa w intencjach papieskich). Wierny, który czyta Pismo Święte jako lekturę duchową z szacunkiem należnym Słowu Bożemu, uzyskuje odpust cząstkowy. Odpust będzie zupełny, jeśli pobożna lektura trwa przynajmniej przez pół godziny. I możesz go uzyskiwać każdego dnia!

Nie znając Biblii - przypominamy człowieka idącego w ciemnościach. Słowo Boże jest lampą, umożliwiającą dostrzeżenienie drogi (Ps 119,105). Podkreślił to niedawno Benedykt XVI, mówiąc: Nikomu nigdy nie wolno zapominać, że Słowo Boże jest lampą dla naszych kroków i światłem na naszej drodze. (...) Gorliwe czytanie Pisma Świętego, któremu towarzyszy modlitwa, umożliwia tą intymną rozmowę, w której przez czytanie - człowiek słyszy mówiącego Boga, a przez modlitwę - odpowiada z ufną otwartością serca (Papież Benedykt XVI, Rzym 16.09.2005)

Wejście w świat Pisma Świętego to początek naprawdę niezwykłej przygody, która zmieniła życie bardzo wielu osób. Po co człowiek wierzący miałby czytać Biblię? Odpowiadając na to pytanie św. Hieronim - tłumacz Biblii na łacinę (Vulgata, IV w.) - napisał, że "nieznajomość Pisma jest nieznajomością Chrystusa". Biblia objawia charakter Boga, pozwala poznać Jego oczekiwania i zamiary wobec człowieka. Znajomość Biblii sprawia, że wiara staje się dojrzalsza, mądrzejsza, ponieważ obraz Boga jaki kształtuje w nas Biblia wykracza poza nasze ograniczenia i wyobrażenia. Dlatego jesteśmy zachęcani do czytania Biblii przez samych jej Autorów i przez wielu (jeśli nie wszystkich!) Świętych Kościoła.

Kilka zdań o tym, jak rozumieć Pismo Święte, zamieściliśmy na stronie Jak interpretować Biblię. Ktoś powiedział, że rozumienie biblijnego tekstu nie jest nam dane, ale zadane. Oznacza to, że jest konieczne podjęcie pewnego wysiłku dla jego dobrego rozumienia; pomocą służy w tym hermeneutyka i egzegeza - chociaż należy być ostrożnym: wiara prowadząca do zbawienia, a płynąca ze słuchania Bożego Słowa, nie jest czymś zastrzeżonym tylko dla zdyscyplinowanych mędrców, a Łaska poznania i zrozumienia towarzyszy tym, którzy z pokorą w sercu szukają Boga.

Czy ograniczać się do Nowego Testamentu?

Absolutnie nie! Natchniona przez Boga i pożyteczna do nauczania i kształtowania swego oglądu świata jest cała Biblia. Święty Paweł pisze w Liście do Tesaloniczan: Wszelkie Pismo od Boga natchnione jest i pożyteczne do nauczania, do przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości (1Tm 3,16). Warto poznać wszystkie Księgi Biblii. Ponieważ ważne tematy Biblii są zarysowane już w pierwszych księgach Pisma Świętego, znając już Ewangelię - warto poznać szczególnie dobrze Pięcioksiąg.

Co to znaczy czytać z szacunkiem należnym Słowu Bożemu?

W Kościele Katolickim istnieje piękna tradycja czytania Pisma Świętego w sposób umożliwiający odnalezienie żywego Słowa; polecamy umieszczony na naszej stronie artykuł "Lectio divina", który przybliża tą tradycję (znajdziesz tam także odsyłacze do dalszej lektury na ten temat). Nam osobiście bardzo podobają się również praktyczne wskazówki zawarte w tekście Jak czytać Pismo Święte, gdzie ojcowie Dominikanie tłumaczą, że "czytanie Pisma św. musi różnić się od każdej innej lektury. O ile otwieramy jakąś książkę, aby zapoznać się z jej treścią, aby się nią przejąć, o tyle sięgamy po tekst natchniony, by spełniły się w nas jego słowa." Polecamy wizytę na ich stronie!

Praktyczne pytanie - od czego zacząć lekturę Biblii?

Sugerujemy rozpoczęcie od liturgicznych czytań dnia. Można je otrzymywać mailem z serwera "Mateusza" z krótkim komentarzem (szczegóły na stronie Czytania biblijne mailem).

Wiele osób poleca rozpoczynanie poznawania Pisma Świętego od przeczytania jednej z Ewangelii (najczęściej - Ewangelii wg św. Łukasza).

Polecamy także jeden z planów czytania całej Biblii (krótkie opisy i linki są na stronie Plan czytania Biblii).

Na pewno warto zarezerwować sobie stały czas i miejsce na lekturę. Jeden z naszych znajomych czyta część planu w drodze do pracy (podmiejski pociąg). Z doświadczenia naszego i naszych przyjaciół wynika, że warto zaznaczać sobie (np. podkreślając ołówkiem) te wersety, które w szczególny sposób "mówią" do nas (wydają się trafne, wyrażają coś w zaskakujący nas sposób, zdają się przemawiać jakby właśnie specjalnie do nas, a może po prostu zadziwiają). Warto także zapisać sobie skrót do miejsc, jakich nie rozumiemy. Spotkanie innych osób czytających Pismo Święte - to już prawdziwy skarb; zwłaszcza jeśli pracują oni w oparciu o ten sam plan czytań.

Który przekład Biblii wybrać?

Na pewno pełny, nieokrojony z ksiąg deuterokanonicznych - dlatego niechętnie korzystamy z edycji protestanckich (co nie znaczy, że nie mamy ich w domu;). Z polskich przekładów najczęściej korzystamy z III wydania Biblii Warszawsko - Praskiej w przekładzie ks.biskupa Kazimierza Romaniuka (naszym zdaniem jest on nie tylko wierny językowi oryginalnych tekstów, ale tez bardzo zrozumiały) oraz z V wydania Biblii Tysiąclecia (język tego przekładu jest momentami trochę podniosły, niektórzy uważają, że "przegadany"; nam to nie przeszkadza). Zaletą "Biblii Tysiąclecia" jest dostępność w dość dużej (jak na polskie realia...) ilości formatów. Osobom znającym język angielski polecamy katolicki przekład znany jako Nowa Biblia Jerozolimska - napisany pięknym i prostym językiem (w jej opracowaniu uczestniczył m.in. J.R.R. Tolkien).

Znane nam przekłady Pisma Świętego krótko opisujemy na stronie Przekłady Biblii.

* * *

Dodajmy na koniec, że Kościół Katolicki zawsze zachęcał wierzących do poznawania Biblii. Zdarzały się zakazy czytania niektórych przekładów, wynikające najczęściej z zamieszczania w ich wydaniach kąśliwych komentarzy, atakujących katolicyzm (przykładem może być np. zakaz czytania przez katolików "Biblii Gdańskiej", wydany przez prymasa Wężyka)...

Krótki cytat na temat Pisma Świętego z Katechizmu Kościoła Katolickiego:

104 W Piśmie świętym Kościół nieustannie znajduje swój pokarm i swoją moc, ponieważ przyjmuje w nim nie tylko słowo ludzkie, ale to, czym jest ono rzeczywiście: Słowo Boże. W księgach świętych Ojciec, który jest w niebie, spotyka się miłościwie ze swymi dziećmi i prowadzi z nimi rozmowę.

105 Bóg jest Autorem Pisma świętego. Prawdy przez Boga objawione, które są zawarte i wyrażone w Piśmie świętym, spisane zostały pod natchnieniem Ducha Świętego.
Święta Matka Kościół uważa, na podstawie wiary apostolskiej, księgi tak Starego, jak Nowego Testamentu w całości, ze wszystkimi ich częściami za święte i kanoniczne, dlatego że, spisane pod natchnieniem Ducha Świętego, Boga mają za Autora i jako takie zostały Kościołowi przekazane.

107 Księgi natchnione nauczają prawdy. Ponieważ wszystko, co twierdzą autorzy natchnieni, czyli hagiografowie, powinno być uważane za stwierdzone przez Ducha Świętego, należy zatem uznawać, że księgi biblijne w sposób pewny, wiernie i bez błędu uczą prawdy, jaka z woli Bożej miała być przez Pismo święte utrwalona dla naszego zbawienia. (pełny kontekst w: Katechizm Kościoła Katolickiego )

aktualizacja: czerwiec 2009